اچ سی کراس (H30 Cross) برای عملکرد مناسب موتور به یک سیستم خنککننده سالم و بدون هوای محبوس نیاز دارد. وجود هوا در مدار گردش مایع خنککننده میتواند باعث اختلال در گردش مایع، کاهش عملکرد بخاری و در برخی شرایط افزایش دمای موتور شود. به همین دلیل، آشنایی با محل پیچ هواگیری اچ سی کراس و زمان مناسب انجام این کار اهمیت زیادی دارد.
در این راهنما محل قرارگیری پیچهای هواگیری سیستم خنککننده، علائم وجود هوا، زمان مناسب هواگیری و روش صحیح انجام آن را بررسی میکنیم.
محل قرارگیری پیچهای هواگیری سیستم خنککننده H30 Cross
پیچ هواگیری برای خارج کردن حبابهای هوای محبوس در مدار خنککننده استفاده میشود. محل دقیق آن ممکن است با توجه به طراحی و نسخه خودرو متفاوت باشد؛ بنابراین نباید هر پیچ موجود در محفظه موتور را بهعنوان پیچ هواگیری در نظر گرفت.
برای پیدا کردن محل هواگیری، ابتدا باید قسمتهای بالاتر مدار گردش مایع خنککننده را بررسی کنید. اطراف محفظه ترموستات، محل اتصال شلنگهای رادیاتور به موتور و مسیر برخی لولهها و شلنگهای سیستم خنککننده از بخشهایی هستند که باید مورد توجه قرار بگیرند.
در برخی طراحیها، پیچ هواگیری به شکل یک پیچ کوچک روی محفظه یا مسیر سیستم خنککننده قرار دارد. اگر در شناسایی آن مطمئن نیستید، بهتر است قبل از باز کردن هر قطعه از تعمیرکار متخصص کمک بگیرید.
نکته مهم این است که پیچ هواگیری سیستم خنککننده با پیچ هواگیری ترمز متفاوت است. هواگیری ترمز مربوط به مدار روغن ترمز است، در حالی که در این مقاله منظور از هواگیری، خارج کردن هوا از مدار مایع خنککننده موتور است.
چه زمانی نیاز به هواگیری اچ سی کراس داریم؟
هواگیری معمولاً زمانی اهمیت پیدا میکند که مدار خنککننده باز شده باشد یا علائمی از وجود هوا در سیستم مشاهده شود.
بعد از تعویض مایع خنککننده
هنگام تخلیه ضدیخ یا مایع خنککننده و پر کردن مجدد سیستم، ممکن است مقداری هوا در مدار باقی بماند. به همین دلیل، پس از تعویض مایع باید وضعیت سیستم بررسی و در صورت نیاز هواگیری شود.
بعد از تعمیر سیستم خنککننده
تعویض یا تعمیر رادیاتور، شلنگها، واترپمپ، ترموستات یا سایر قطعاتی که باعث باز شدن مدار شدهاند، میتواند موجب ورود هوا به سیستم شود.
بعد از تعویض ترموستات
در زمان تعویض ترموستات، مدار خنککننده باز میشود و احتمال ورود هوا وجود دارد. بنابراین بعد از انجام این تعمیر، بررسی سطح مایع و وضعیت هواگیری اهمیت دارد.
در صورت وجود نشتی
نشتی مایع خنککننده میتواند باعث کاهش سطح مایع و ورود هوا به مدار شود. اگر سطح مایع مرتباً کاهش پیدا میکند، ابتدا باید علت نشتی مشخص و برطرف شود؛ زیرا صرفاً هواگیری مشکل اصلی را حل نمیکند.
علائم وجود هوا در سیستم خنککننده H30 Cross
وجود هوا در سیستم خنککننده میتواند با نشانههای مختلفی همراه باشد. مهمترین موارد عبارتاند از:
نوسان یا افزایش دمای موتور
یکی از نشانههایی که باید جدی گرفته شود، بالا رفتن غیرعادی دمای موتور یا نوسان آمپر آب است. البته این مشکل الزاماً به دلیل وجود هوا نیست و ایراد در ترموستات، فن، واترپمپ، رادیاتور یا کمبود مایع خنککننده نیز میتواند چنین علامتی ایجاد کند.
گرم و سرد شدن بخاری
اگر بخاری اچ سی کراس گرمای یکنواختی ندارد یا دمای آن مرتب تغییر میکند، ممکن است هوا در مدار خنککننده یا مدار بخاری محبوس شده باشد.
شنیدن صدای قلقل آب
شنیدن صدای قلقل یا غرغر از پشت داشبورد یا قسمت موتور، بهخصوص پس از تعمیر سیستم خنککننده، میتواند نشانه وجود حباب هوا در مدار باشد.
کاهش سطح مایع خنککننده
پایین آمدن سطح مایع در مخزن انبساط ممکن است با خروج هوای محبوس مرتبط باشد، اما کاهش مداوم سطح مایع معمولاً نیازمند بررسی سیستم از نظر نشتی است.
آموزش هواگیری سیستم خنککننده H30 Cross
هواگیری باید با دقت انجام شود، زیرا سیستم خنککننده در زمان گرم بودن موتور تحت فشار قرار دارد.
۱. موتور را کاملاً سرد کنید
خودرو را روی سطحی صاف پارک کنید و اجازه دهید موتور کاملاً سرد شود. هرگز درپوش یا پیچ هواگیری را روی موتور داغ باز نکنید؛ زیرا مایع داغ و تحت فشار میتواند باعث سوختگی شود.
۲. سطح مایع را بررسی کنید
سطح مایع خنککننده داخل مخزن انبساط را بررسی کنید و در صورت نیاز، مایع مناسب اضافه کنید.
۳. محل هواگیری را شناسایی کنید
پیچ مربوط به سیستم خنککننده را در بخشهای مناسب مدار، بهخصوص اطراف محفظه ترموستات و مسیر شلنگهای آب، شناسایی کنید.
۴. پیچ هواگیری را باز کنید
در صورت اطمینان از اینکه پیچ موردنظر مربوط به هواگیری است، آن را با ابزار مناسب و بهآرامی باز کنید. ممکن است در ابتدا هوا همراه با مقداری مایع خارج شود.
۵. اجازه دهید هوا خارج شود
مایع خنککننده را بهآرامی اضافه کنید و اجازه دهید هوای محبوس از مسیر هواگیری خارج شود. زمانی که جریان مایع به شکل یکنواخت و بدون حباب خارج شد، میتوان پیچ را بست.
۶. پیچ را ببندید و سطح مایع را تنظیم کنید
پیچ هواگیری را ببندید و آن را بیش از حد سفت نکنید. سپس سطح مایع خنککننده را تا محدوده مناسب تنظیم کنید.
۷. عملکرد سیستم را بررسی کنید
موتور را روشن کنید و اجازه دهید به دمای کاری برسد. بخاری را روی حالت گرم قرار دهید تا گردش مایع در مدار بخاری نیز بررسی شود.
پس از خاموش کردن خودرو و سرد شدن کامل موتور، سطح مایع خنککننده را دوباره بررسی کنید و در صورت نیاز آن را تنظیم کنید.
چگونه بفهمیم هواگیری H30 Cross موفق بوده است؟
- پس از انجام هواگیری، چند مورد باید بررسی شود:
- آمپر آب در محدوده عادی و بدون نوسان غیرطبیعی قرار داشته باشد.
- بخاری گرمای یکنواخت تولید کند.
- صدای قلقل یا غرغر غیرعادی شنیده نشود.
- سطح مایع خنککننده پس از چند بار گرم و سرد شدن موتور به شکل غیرعادی کاهش پیدا نکند.
- اطراف پیچ هواگیری و اتصالات سیستم نشتی نداشته باشد.
اگر پس از هواگیری همچنان موتور بیش از حد گرم میشود، بخاری عملکرد نامنظم دارد یا سطح مایع کاهش پیدا میکند، بهتر است سیستم توسط تعمیرکار بررسی شود.
نکات مهم هنگام هواگیری اچ سی کراس
مهمترین نکته، انجام هواگیری روی موتور کاملاً سرد است. همچنین باید از مایع خنککننده مناسب استفاده شود و پس از انجام کار، تمام اتصالات از نظر نشتی بررسی شوند.
پیچ هواگیری را بیش از حد سفت نکنید؛ زیرا این کار میتواند به رزوه یا خود پیچ آسیب بزند.
اگر سیستم پس از هواگیری دوباره هوا میگیرد، نباید فقط هواگیری را تکرار کرد. در این حالت احتمال وجود نشتی یا ایراد دیگری در سیستم وجود دارد و باید علت اصلی مشخص شود.
اگر بعد از هواگیری مشکل برطرف نشد چه کنیم؟
اگر بعد از هواگیری همچنان آمپر بالا میرود، بخاری درست کار نمیکند یا سطح مایع خنککننده پایین میآید، احتمال دارد مشکل از جای دیگری باشد.
در این شرایط باید ترموستات، فن رادیاتور، واترپمپ، رادیاتور، شلنگها و اتصالات سیستم خنککننده بررسی شوند. وجود نشتی نیز باید بهطور کامل بررسی شود.
بنابراین نباید هر مشکل مربوط به دمای موتور را صرفاً به وجود هوا نسبت داد.
جمعبندی
آشنایی با محل پیچ هواگیری اچ سی کراس برای نگهداری صحیح سیستم خنککننده اهمیت دارد. این پیچ در مدار خنککننده قرار دارد و برای خارج کردن هوای محبوس استفاده میشود. برای پیدا کردن آن باید بخشهای بالاتر مدار، بهخصوص اطراف محفظه ترموستات و مسیر اتصال شلنگهای سیستم خنککننده را بررسی کرد.
هواگیری بیشتر پس از تعویض مایع خنککننده، تعمیر رادیاتور و شلنگها یا تعویض ترموستات اهمیت پیدا میکند. همچنین نوسان دمای موتور، عملکرد نامنظم بخاری و صدای قلقل میتوانند نشانه وجود هوا در سیستم باشند.
در صورت برطرف نشدن مشکل پس از هواگیری، بهتر است سایر اجزای سیستم خنککننده و احتمال وجود نشتی توسط متخصص بررسی شود.


