لنت ترمز یکی از قطعات مصرفی سیستم ترمز است که با گذشت زمان و بر اثر اصطکاک با دیسک، ضخامت خود را از دست می‌دهد. شنیدن صدای سوت و ساییدگی هنگام ترمزگیری، کاهش قدرت توقف خودرو، لرزش پدال و کاهش ضخامت لنت از مهم‌ترین علائم نیاز به تعویض آن هستند. البته بعضی نشانه‌ها مانند کشیده شدن خودرو یا روشن شدن چراغ هشدار می‌توانند به مشکلات دیگری در سیستم ترمز نیز مربوط باشند. در ادامه بررسی می‌کنیم هر علامت چه معنایی دارد، چگونه می‌توان فرسودگی لنت را تشخیص داد و چه زمانی باید آن را تعویض کرد.
شنیدن صدای سوت یا جیغ هنگام ترمزگیری می‌تواند نشانه کاهش ضخامت لنت و نزدیک شدن زمان تعویض آن باشد. بسیاری از لنت‌ها به نشانگر فلزی سایش مجهز هستند که با نازک شدن لایه اصطکاکی، با دیسک تماس پیدا می‌کند و صدای سوت ایجاد می‌شود. البته صدای غیرعادی ترمز همیشه به معنی تمام شدن لنت نیست و گاهی رطوبت، زنگ‌زدگی سطح دیسک یا جنس مواد اصطکاکی نیز باعث ایجاد آن می‌شود.
برای تشخیص بهتر، باید به نوع صدا توجه کرد:
در صورت شنیدن صدای فلز با فلز، ادامه رانندگی می‌تواند باعث ایجاد شیار روی دیسک، کاهش عملکرد ترمز و افزایش هزینه تعمیر شود. در این شرایط باید خودرو را در محل امن متوقف کرد و برای بررسی و تعمیر از امداد یا حمل خودرو کمک گرفت.
اگر خودرو برای توقف به مسافت بیشتری نیاز دارد، هنگام ترمزگیری به یک سمت منحرف می‌شود یا پدال و فرمان لرزش دارند، احتمال وجود مشکل در سیستم ترمز مطرح است. فرسودگی لنت یکی از علت‌های احتمالی این وضعیت است؛ اما هرکدام از این نشانه‌ها می‌توانند به خرابی قطعات دیگری نیز مربوط باشند.
در مجموع، کاهش قدرت ترمزگیری، لرزش و انحراف خودرو هنگام ترمزگیری علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در صورت مشاهده آن‌ها، وضعیت لنت، دیسک، کالیپر و مدار هیدرولیک باید توسط تعمیرکار بررسی شود.
کاهش سطح روغن ترمز می‌تواند یکی از نشانه‌های غیرمستقیم فرسودگی لنت باشد. با نازک شدن لنت، پیستون کالیپر برای جبران کاهش ضخامت آن بیشتر به سمت بیرون حرکت می‌کند و بخشی از روغن ترمز از مخزن به سمت کالیپر منتقل می‌شود. به همین دلیل ممکن است سطح روغن داخل مخزن به‌تدریج پایین بیاید.
بااین‌حال، کاهش سطح روغن همیشه به معنی تمام شدن لنت نیست. اگر سطح روغن به‌سرعت پایین بیاید یا کاهش آن غیرعادی باشد، احتمال نشتی در شلنگ‌ها، اتصالات، کالیپر یا سیلندر اصلی ترمز وجود دارد. در چنین شرایطی باید مدار هیدرولیک به‌طور کامل بررسی شود.
روشن شدن چراغ هشدار ترمز پشت آمپر نیز لزوماً به معنی تمام شدن لنت نیست. بسته به مدل خودرو، این چراغ ممکن است به دلایل زیر روشن شود:
اگر چراغ قرمز هشدار ترمز هنگام حرکت روشن شود، باید خودرو را در محل امن متوقف کنید و علت آن را بررسی کنید. در صورت پایین بودن غیرعادی سطح روغن، نشتی یا نرم شدن و پایین رفتن غیرعادی پدال، رانندگی را ادامه ندهید و از امداد خودرو کمک بگیرید. اضافه کردن روغن بدون پیدا کردن علت کاهش سطح آن، راه‌حل مطمئنی نیست.
برای تعویض لنت ترمز نمی‌توان یک عدد کیلومتر ثابت برای تمام خودروها در نظر گرفت. میزان سایش لنت به شرایط رانندگی، کیفیت قطعه، وزن خودرو و وضعیت سلامت سیستم ترمز بستگی دارد. به همین دلیل ممکن است لنت یک خودرو پس از طی مسافت مشخصی نیاز به تعویض داشته باشد، اما لنت خودرویی با شرایط مشابه هنوز قابل استفاده باشد.
عوامل مؤثر بر عمر لنت عبارت‌اند از:
بنابراین بهتر است وضعیت لنت‌ها در سرویس‌های دوره‌ای بررسی شود و زمان تعویض براساس ضخامت واقعی و توصیه سازنده خودرو تعیین شود، نه صرفاً کیلومتر طی‌شده.
بله؛ رانندگی با لنت ترمز تمام‌شده خطرناک است و می‌تواند عملکرد سیستم ترمز را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. وقتی لایه اصطکاکی لنت از بین می‌رود، تماس صفحه فلزی آن با دیسک باعث آسیب به سطح دیسک و کاهش کیفیت ترمزگیری می‌شود.
مهم‌ترین خطرات ادامه رانندگی با لنت فرسوده عبارت‌اند از:
اگر صدای برخورد فلز با فلز می‌شنوید، قدرت ترمزگیری به‌طور محسوسی کاهش یافته یا چراغ قرمز هشدار ترمز روشن شده است، نباید به رانندگی ادامه دهید. خودرو باید در محل امن متوقف و برای بررسی به تعمیرگاه منتقل شود.
جمع‌بندی
مهم‌ترین علائم تعویض لنت ترمز شامل صدای سوت و جیغ مداوم، صدای ساییدگی فلزی، کاهش قدرت ترمزگیری و کاهش ضخامت لایه اصطکاکی هستند. لرزش پدال، انحراف خودرو هنگام ترمزگیری و پایین آمدن سطح روغن ترمز نیز می‌توانند نشانه وجود مشکل در سیستم ترمز باشند؛ اما لزوماً به معنی تمام شدن لنت نیستند.
برای تشخیص دقیق زمان تعویض، باید ضخامت لنت‌های داخلی و خارجی، وضعیت دیسک و عملکرد کالیپر بررسی شود. تعویض به‌موقع لنت علاوه بر حفظ قدرت ترمزگیری، از آسیب دیدن دیسک و افزایش هزینه تعمیر جلوگیری می‌کند.
آیس پارت
